Nghiên cứu về Sá Sùng

Sá sùng là một loại hải sản có giá trị kinh tế cao và là đối tượng của nhiều nghiên cứu từ những năm 2000 ở Quảng Ninh. Các nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào việc khảo sát phân bố và môi trường sống của sá sùng, phân tích thành phần hóa học trong thịt, phát triển thương hiệu, nghiên cứu về kỹ thuật sản xuất và nuôi cấy thương phẩm, cũng như bảo tồn gen của loài này. Tuy nhiên, một số khía cạnh về đặc điểm sinh học của sá sùng vẫn chưa được hiểu rõ, bao gồm phân loại học, hình thái và cấu trúc cơ thể, cũng như hành vi sống như di chuyển và thói quen ăn uống.

Dựa trên quan sát thực tế tại các trại ương giống, bãi đào tự nhiên, cũng như thông tin từ sách giáo trình và Internet, chúng tôi xin giới thiệu một số thông tin ít biết về sá sùng. Về phân loại, một số nghiên cứu đã đề cập đến vị trí phân loại của sá sùng dựa trên tài liệu nước ngoài, chủ yếu là tiếng Anh. Trong giáo trình Động vật học của Lê Trọng Sơn tại Đại học Huế, xuất bản năm 2006, cũng đã mô tả chi tiết hơn về một số đặc điểm sinh học của sá sùng.

Theo Pancucci (1999) trong nghiên cứu về ngành Sá sùng (Sipuncula) ở Địa Trung Hải, có 2 lớp, 4 bộ, 5 họ, 9 giống và 33 loài sá sùng, trong đó có loài Sipunculus nudus phân bố ở Quảng Ninh. Phân loại dựa trên cách sắp xếp các xúc tu ở đầu vòi và sự khác biệt trong cấu trúc của cơ dọc trên thân.

Về hình thái cấu tạo, cơ thể sá sùng giống như giun, không phân đốt và có thể chia thành 2 phần: phần vòi và phần thân. Phần vòi có thể co vào trong thân, đầu vòi là miệng được bao quanh bởi 18-24 xúc tu nhỏ; ống tiêu hóa nối từ vòi đến thân, với ruột nằm ở phần thân và xoắn ngược lại kết thúc gần hậu môn ở gốc vòi. Về giác quan, sá sùng không có tai hay mắt nhưng có vành tiêm mao quanh miệng, rất nhạy cảm và có thể phát hiện tiếng động từ việc đào mồi của con người

Phần thân của sá sùng có cấu trúc xoang, không sở hữu hệ tuần hoàn mạch máu thông thường. Thay vào đó, chất lỏng trong xoang cơ thể đóng vai trò vận chuyển oxy và dưỡng chất. Cơ thể của chúng rất mạnh mẽ, bao gồm ba lớp cơ: cơ dọc, cơ vòng và cơ xiên. Khi cảm thấy nguy hiểm, sá sùng có khả năng co mình lại giống như hình dạng của củ lạc, đôi khi còn được gọi là giun củ lạc (Peanut worm). Dịch thể xoang không chỉ giúp vận chuyển mà còn chứa các tế bào thực hiện chức năng tương tự như tế bào máu. Sá sùng không có mang, chúng hô hấp qua toàn bộ bề mặt cơ thể, vì vậy việc sử dụng cát ẩm để vận chuyển chúng là cực kỳ hiệu quả.

Về hành vi sống, sá sùng không có chân hay vây mà di chuyển trong bùn cát bằng cách điều chỉnh dịch thể xoang. Chúng có thể di chuyển về phía trước hoặc lùi vào hang nếu nghe thấy tiếng động. Khi đào mồi, người ta cần phải nhanh tay chặn đường lui của sá sùng, nếu không chúng sẽ chui sâu vào hang và biến mất. Sá sùng tạo hang bằng cách luồn lách vòi trong cát và dùng dịch thể xoang để ép cát ra xung quanh, tạo thành hang. Hang của chúng có thể rất phức tạp, không theo quy luật nào cả, với nhiều lỗ miệng và nhánh thông nhau. Người đào mồi phải dựa vào kinh nghiệm để đoán hướng của hang, vì không thể xác định chắc chắn. Sá sùng bắt mồi bằng cách dùng vòi thu lượm thức ăn xung quanh miệng hang, quá trình này tạo ra hoa cát, dấu hiệu mà người đào mồi có thể nhận biết.

Về chế biến, ở Quảng Ninh thì người ta thường quen với việc sử dụng sá sùng khô để rang hoặc nấu phở, hoặc chế biến sá sùng tươi thành canh lá lốt. Một món ăn khác cũng rất ngon là gỏi sá sùng, món ăn được ưa chuộng ở Trung Quốc.

Hiện nay, Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Thủy sản đã thành công trong việc sản xuất giống sá sùng nhân tạo tại Quảng Ninh và đã thử nghiệm nuôi cấy trên bãi triều. Trung tâm Khoa học Kỹ thuật & Sản xuất giống thủy sản của tỉnh cũng đang triển khai nhiệm vụ bảo tồn gen sá sùng ở Minh Châu. Mong rằng những thông tin trên sẽ hỗ trợ cán bộ kỹ thuật và người dân trong việc bảo tồn và phát triển nghề nuôi sá sùng tại Quảng Ninh.

 

Theo Sở Nông Nghiệp và Phát triển Nông Thôn Quảng Ninh: https://www.quangninh.gov.vn/So/sonongnghiepptnt/Trang/ChiTietTinTuc.aspx?nid=6120

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bạn không thể copy nội dung này